Algemeen
Boetseren is, in het kort, 'een techniek waarbij een driedimensionale vorm ontstaat uit klei. Deze vorm wordt in een keramiekoven geplaatst en verhit, waardoor het materiaal hard en duurzaam wordt'.

Al mijn objecten, van klein tot groot, zijn handgevormd, uniek en gesigneerd.

Klei
Er zijn diverse kleisoorten.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen boetseervorm, handvorm, draaivorm of gietklei, verder tussen aardewerk, steengoed en porseleinklei.

Meestal wordt aan klei 15 tot 40% chamotte toegevoegd. Dit is reeds gebakken klei, die fijngemalen, aan zachte klei wordt toegevoegd (van 0,2 mm tot 2 mm korrelgrootte). De uiteindelijke kleisoort wordt daardoor sterker en is beter bestand tegen kromtrekken en thermische schokken bij het bakproces.

Opbouw
Er zijn meerdere opbouwtechnieken bijvoorbeeld:
1. een opbouwtechniek bijv. met kleirollen, kleiplaten of kleine kleiplakjes,
2. een massieve boetseertechniek waarbij het werk later wordt uitgehold,
3. een drukmaltechniek waarbij de kleimassa in een mal wordt gedrukt en
4. de draaitechniek.

Welke techniek toegepast wordt ligt aan het te maken object. Draaitechniek wordt door mij niet gebruikt.

Het ontstaan van onze beelden op poten

Na het snijden van de plakken klei en uitrollen tot de gewenste dikte vul ik een drukvorm waarmee uiteindelijk een bol wordt samengesteld. Deze bolhelften worden aan elkaar gezet en afgewerkt. Ik kies voor de bolvorm vanwege de stevigheid die noodzakelijk is voor latere plaatsing van het beeld op twee stangen/poten.

De bol wordt verder opgebouwd zodat er een beeld ontstaat (tijd vergend omdat sommige delen tussentijds droger moeten worden) en er worden gaten aangebracht voor de stangen/poten.

Tijdens het drogen van de werkstukken krimpt de klei zo’n 5% !

De keramiekoven (215 liter) wordt pas gevuld als er voldoende materiaal voor is. 

Het bakproces

Klei krijgt zijn stevigheid door het bakken. Op grond van kleimengsel en baktemperatuur wordt het eindproduct grofweg ingedeeld in drie soorten: aardewerk, steengoed en porselein.

Aardewerk is vrij poreus (denk aan de rode aardewerken bloempot). Het is niet waterdicht en kan voorzien worden van een glazuurlaag om het te beschermen tegen vochtinsijpeling. Baktemperatuur ligt tussen de 900 en de 1200 graden Celcius.

Steengoed gebakken klei heeft een zeer lage poreusheid en een hard voorkomen. Het heeft geen glazuurlaag nodig om waterdicht/vorstbestendig te zijn en wordt gestookt boven de 1200 graden Celsius.

Porselein is een heel speciale kleisoort en niet meer poreus (baktemperatuur ligt boven de 1240 graden Celcius) en wordt meestal (heel) dun verwerkt.  

Het werkstuk wordt nadat het gedroogd is meerdere malen in een elektrische, computergestuurde krachtstroomoven gebakken. 

De biscuitstook (1e keer bakken) geschiedt op 1000 graden Celcius dat maakt de klei sterk genoeg voor het aanbrengen van onderglazuur (de kleuren). Het hele proces van de 1e/biscuitstook duurt zo'n 36 uur. Krimp nu 2%. Dit bakproces kost ons ong. 60 kWh.

Na het drogen wordt het beeld voorzien van een glansglazuur. Vervolgens moet het beeld opnieuw drogen. Daarna is het beeld eindelijk gereed om voor een tweede keer gebakken te worden.
Nu ligt de stooktemperatuur een heel stuk hoger, namelijk rond de 1240 graden Celcius. Het werkstuk wordt daardoor een heel stuk sterker en krimpt opnieuw 3%. De oven verbruikt voor deze twee stook zo'n 80 kWh.

Klei, onderglazuur (de kleuren) en de toplaag (glansglazuur) versmelten tot een geheel. De kleuren komen heel helder en mooi tevoorschijn.

De onderzijde van elk beeld is niet/nauwelijks geglazuurd omdat het beeld anders door de zeer hoge baktemperatuur aan de ovenplaten zou vast smelten. Die ovenplaten echter zijn voorzien van een speciale laag. Die laag breekt van de ovenplaat af en kan daarna van het beeld geslepen worden.

Glazuren

Zoals reeds gezegd wordt met (onder)glazuren het werkstuk de gewenste kleur en uitstraling gegeven. Ze worden met een penseel, spons of airbrush-pistool (in meerdere lagen) aangebracht.

Er zijn niet veel steengoedglazuren in heldere/sprankelende kleuren. Daarom gebruik ik voor de creaties die op hogere temperaturen gebakken moeten worden speciale onderglazuren. In een spuitcabine wordt uiteindelijk een heldere glansglazuur op de werkstukken aangebracht.

Afwerking

Vanzelfsprekend zijn de bijbehorende poten, voetjes, slippers etc. van keramiek gemaakt. Nu worden de massieve aluminium staven op de juiste lengte gezaagd en gevijld. De stenen (graniet of beton) worden van gaten voorzien en het beeld wordt erop geplaatst. Zie bijgaande foto als voorbeeld.

Ze worden vervolgens gefotografeerd in onze fotostudio en gecatalogiseerd. Dan ingepakt in luchtkussenfolie en per drie stuks verpakt in kratten opgeslagen.